مالیات در ایران

نرخ های مالیاتی در نظام اقتصادی ایران به چه میزان است ؟
یک شرکت به منظور فعالیت اقتصادی در ایران باید ۳ نوع مالیات پرداخت کند . ۱- مالیات بر درآمد شرکت ۲- مالیات بر ارزش افزوده ۳- مالیات تکلیفی 
۱-مالیات بر درآمد شرکت بسته به تولیدی یا غیر تولیدی بودن آن متفاوت است. 
بر اساس ماده ۱۰۵ قانون مالیات های مستقیم شرکت ها باید به میزان ۲۵ درصد از درآمد خود را پس از کسر هزینه های قابل قبول مالیاتی به پردازند.
 بر اساس تبصره ۲ این ماده اشخاص حقوقی خارجی فعال در ایران هم باید به این میزان مالیات خود را بپردازند،  به استثنای شرکت های فعال در حوزه حمل و نقل و بیمه. بر اساس تبصره ۵ ماده ۱۰۹ قانون مالیات های مستقیم شرکت های بیمه خارجی که با قبول بیمه اتکایی نسبت به شرکت های بیمه ایرانی فعال هستند مشمول مالیات به نرخ ۲ درصد می باشند همچنین بر اساس ماده ۱۱۳ این قانون نیز مالیات بر شرکت های خارجی فعال در حمل هوایی و دریایی مسافر به میزان ۵ درصد است. 
در خصوص شرکت های فعال در عرصه تولید بر اساس بند ک تبصره ۱ قانون بودجه ۱۴۰۴ نرخ مالیات ۵ درصد کاهش یافته و به ۲۰ درصد خواهد رسید که این معافیت صرفا در سال ۱۴۰۴ شمسی (۲۰۲۵-۲۰۲۶ میلادی) است.
۲- مالیات بر ارزش افزوده با ۱ درصد افزایش در سال جاری به میزان ۱۰ درصد رسیده است. 
تمام این موارد در شرایطی است که شرکت در غیر از مناطق آزاد و ویژه اقتصادی تاسیس شده باشد. در صورت تاسیس شرکت و فعالیت در مناطق آزاد، به مدت ۲۰ سال شرکت از پرداخت مالیات معاف خواهد بود. 
نکته قابل توجه دیگر در این خصوص این است که بر اساس ماده ۱۳۲ قانون مالیات های مستقیم هر واحد تولیدی و معدنی به مدت ۵ سال معاف از پرداخت مالیات است. در صورتی که این واحد در منطقه کمتر توسعه یافته تاسیس شده باشد مدت معافیت به ۱۰سال افزایش می یابد. 
مدت معافیت در مناطق ویژه اقتصادی ۷ سال بوده و در مناطق ویژه اقتصادی مناطق محروم ۱۳ سال است. 
لازم به ذکر است برخی از فعالیت های اقتصادی در ایران مشمول مالیات به نرخ صفر است از جمله كارگاههاي فرش دستباف و صنايع دستي. 
نرخ مالیات بر نقل و انتقال سهام شرکت ها ۴٪ ارزش اسمی سهام است.
۳- سومین نوع مالیات، مالیات تکلیفی نام دارد که بر اساس آن شرکت ها باید از حقوق پرداختی به پرسنل خود مالیات قانونی را کسر و به دولت پرداخت نمایند. بر اساس ماده ۸۵ قانون مالیات های مستقیم و قانون بودجه ۱۴۰۴شمسی (۲۰۲۵-۲۰۲۶ میلادی) شرکت ها باید به نسبت مازاد از ۲۴ میلیون تومان حقوق ماهانه پرداختی به کارکنان ۱۰٪ مالیات کسر نمایند.  
در صورتی که فرد بدون تاسیس شرکت در ایران اقدام به تجارت کند باید بر اساس نرخ ماده ۱۳۱ قانون اقدام به پرداخت مالیات نماید. نرخ مالیات این شخص مشمول ماده ۱۳۱ قانون مالیات های مستقیم قرار می گیرد. بر اساس این ماده و وفق تصویب نامه ابلاغی آذر ۱۴۰۴ ، از ابتدای سال ۱۴۰۵ شمسی (۲۰۲۶) میلادی درآمد شخص حقیقی تا میزان ۴۰۰ میلیون تومان مشمول مالیات به نرخ ۱۵ درصد و درآمد شخص حقیقی بیش از ۴۰۰ میلیون تومان تا ۸۰۰ میلیون تومان نسبت به مازاد مشمول نرخ مالیاتی ۲۰ درصد و درآمد بیش از ۸۰۰ میلیون تومان مشمول نرخ مالیاتی ۲۵ درصد نسبت به مازاد است. 
لازم به ذکر است امکان کاهش مالیات از طریق محاسبه هزینه ها و زیان ها و استهلاک آنها در درآمد شخص وجود دارد. 
نکته آخر این که قانون مالیات بر عایدی سرمایه در سال جاری تصویب و ابلاغ شده که انتظار می رود از سال آینده شمسی وارد مرحله اجرا شود.