اخذ اقامت با انتقال سرمایه در ایران

ایران کشوری است با ظرفیت های گسترده در زمینه سرمایه گذاری در حوزه معدن،‌انرژی و گردشگری. اولین سوال یک سرمایه گذار در این خصوص شرایط و ضوابط اخذ اقامت از طریق سرمایه گذاری است. در این نوشتار قوانین مرتبط را بررسی می کنیم. 

درسال ۱۴۰۲ (۲۰۲۳ میلادی) قانون تامین مالی تولید و زیرساخت به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. ماده ۲۹ این قانون ضوابط حضور سرمایه گذار خارجی در ایران و اخذ اقامت از این طریق را بیان داشته : ( دولت مجاز است نسبت به تسهيل و اعطاي اقامت به اتباع خارجي متقاضي آن كه حداقل مبلغ مشخصي را در مؤسسات اعتباري ايراني، سپرده گذاري ارزي يا ريالي نموده و يا در ايران سرمايه گذاري مستقيم يا غيرمستقيم مي نمايند و يا اوراق بهادار دولتي يا ارزي طرح (پروژه) هاي داخلي را خريداري مي نمايند، اقدام كند. حداقل مبالغ مورد نظر توسط شورا تعيين و اعلام مي گردد.) 

وفق این ماده ۴ راه برای سرمایه گذاری واخذ اقامت در ایران در نظر گرفته شده است:

1. سپرده گذاری با ارز خارجی یا ریال ایران در موسسات اعتباری ایرانی
2. سرمایه گذاری مستقیمFDI
3. سرمایه گذاری غیر مستقیم (تملک سهام در بورس) 
4.  خرید اوراق بهادار دولتی یا ارزی پروژه های داخلی 

آیین نامه این ماده شرایط دقیق تری در خصوص ضوابط اخذ اقامت با سرمایه گذاری را بیان نموده است. 

وفق ماده ۳ آیین نامه، سرمایه گذار برای درخواست ویزا ۳ راه دارد : 

1. مراجعه حضوری به سفارت جمهوری اسلامی ایران و پرکردن فرم مربوطه 
2. ارسال درخواست از طریق سامانه جامع اطلاعات سرمایه گذاری کشور (هنوز راه اندازی نشده) 
3. درخواست ویزا از طریق سایت وزارت امور خارجه Application Register

پس از اخذ ویزا و به منظور حضور موقت سرمایه گذار و یا نماینده او ابتدا باید از طریق سازمان سرمایه گذاری و کمک های اقتصادی و فنی ایران Invest In Iran درخواست خود را ارسال نمایند. پس از موافقت سازمان مربوطه مجوز اقامت ۶ ماهه صادر می شود. 

پس از ارائه درخواست (Microsoft Word - Application for Investment- Final.DOC)،  دبیرخانه مربوطه درخواست را به کمیسیون اقامت ویژه وزارت کشور ارسال می کند. کمیسیون ظرف مدت حداکثر یک ماه نتیجه را اعلام نموده و در صورت موافقت، سرمایه گذار را به یکی از موسسات اعتباری ایرانی جهت واریز وجه راهنمایی می نماید. حداکثر مهلت واریز وجه سرمایه گذاری ۲ ماه بوده و در صورت عدم انجام طی این مدت، موافقت کمیسیون بی اعتبار خواهد شد. 

طبق ماده ۶ آیین نامه پس از تایید واریز وجوه از طرف موسسه اعتباری، ظرف ۲۰ روز اقامت سرمایه گذار و خانواده توسط پلیس مهاجرت صادر می شود.لازم به ذکر است بر اساس بخشنامه اخیر صادر شده از سوی وزارت اقتصاد،‌ ارائه اقامت ۵ ساله نیز مجاز شناخته شده و ارائه مجوز این اقامت بر عهده مدیر کل اقتصاد و دارایی استان و پلیس مهاجرت است. 

 تبصره ۱ ماده ۶  این آیین نامه بیان می دارد: صدور تاییدیه سپرده گذاری ارزی از سوی موسسات اعتباری ایرانی به منزله تضمین تامین اصل و سود حاصل از آن به صورت ارزی توسط موسسات اعتباری ایرانی و صدور تاییدیه سپرده گذاری ریالی از سوی موسساتی اعتباری ایرانی به منزله تضمین اصل و سود حاصل از آن به صورت ریالی توسط موسسات اعتباری ایرانی است. تبصره ۳ این ماده نیز بیان می دارد: انتقال مبلغ سپرده گذاری ریالی به خارج از کشور با نرخ ارز بازار توافقی مورد تایید بانک مرکزی صورت می پذیرد. 

در صورتی که سرمایه گذار بخواهد مبلغ سپرده را برداشت نماید بر اساس ماده ۹ تبصره ابتدا بایستی درخواست لغو مجوز اقامت را به دبیرخانه ارائه نموده و پس از تایید کمیسیون مبلغ را برداشت نماید. 

 بر اساس ماده ۱۴ آیین نامه، در صورتی که سرمایه گذار مایل به تمدید اقامت در ایران باشد باید ۳ ماه قبل از اتمام مدت اقامت درخواست خود را تسلیم نماید. در صورت تمدید اقامت امکان برداشت سود سرمایه گذاری و خروج آن از کشور وجود خواهد داشت. 

لازم به ذکر است برای دریافت مجوز کار به اداره کار و تعاون مراجعه شود. 

نکته آخر این که بر اساس رویه فعلی حداقل مبلغ ورودی جهت شروع سرمایه گذاری ۰۰۰/۱۰۰دلار است.